Dossier

Maatschappij en veiligheid

Het is de taak van de overheid om zorg te dragen voor de veiligheid van haar burgers. Maar steeds vaker zijn ook individuen en andere organisaties medeverantwoordelijk. Nederland hanteert bij de aanpak van terrorisme een zogenoemde brede benadering. Niet alleen de geweldsdaden zelf worden aangepakt, maar ook het traject dat eraan vooraf gaat. Dus: actie ondernemen in een zo vroeg mogelijk stadium van en niet alleen repressief optreden.

  • Hoe handhaaf je online?
    In de sociaalwetenschappelijke methodologie wordt vaak betoogd dat het stellen van de juiste vragen zeker zo belangrijk is als het vinden van mooie antwoorden. Misschien klinkt dat inmiddels een beetje als een wat sleetse platitude. Dat het wel degelijk nog steeds een geldige stelling is, bewijst het onderzoek van Bantema cs. naar ‘Burgemeesters in cyberspace’.[1]...
  • Paul Ponsaers heeft aan zijn toch al omvangrijke oeuvre weer een boek toegevoegd. Dit keer over België als (uitvals)basis voor islamitisch terrorisme[1]. Geleidelijk ontstaat een ruimer en rijker beeld van islamitisch terrorisme in België en ook elders in Europa. Een beeld dat op sommige punten wel en op andere punten juist niet samenvalt met ‘wat we...
  • Training en ondersteuning voor politieke ambtsdragers
    Op 5 april is het Netwerk Weerbaar Bestuur van start gegaan. Het netwerk spant zich onder meer met trainingen en ondersteuning in voor een weerbaar bestuur waar politieke ambtsdragers hun functie veilig en integer kunnen uitoefenen. Er zijn in de afgelopen jaren verschillende instrumenten, handreikingen en protocollen ontwikkeld om politieke ambtsdragers en ambtenaren te ondersteunen...
  • Crisisbeheersing is een evenwichtig samenspel tussen overheid, bedrijfsleven, kenniscentra, media en de burgers. Het is opmerkelijk dat de burgers in dit proces vrijwel niet worden betrokken. Terwijl zij juist in noodsituaties als eerste alarmeren, communiceren en de noodzakelijke eerste hulp bieden. Daarom moeten deze first responders een actieve rol toebedeeld krijgen bij rampen en crisissituaties. De...
  • Terug naar de eenvoud
    Sinds begin deze eeuw bestaat in Nederland een ondoorzichtige structuur in het veiligheidsbestel. De burger is het spoor bijster en weet bijvoorbeeld niet wat de veiligheidsregio precies doet, hoe de politie is georganiseerd en wat de dreigingsniveaus van terrorisme inhouden. Er is een spaghetti aan organisaties ontstaan waardoor het in de aanpak van kleinschalige calamiteiten...
  • Geloof in feiten staat op het spel
    Nepnieuws op grote schaal kan ons kompas op de werkelijkheid onklaar maken. Daarmee wordt democratisch burgerschap onmogelijk en komt het 'illiberale' model van democratie in zicht dat in andere landen zo sterk in de mode is. Ondanks de soms alarmerende berichtgeving lijkt de kwaliteit van de Nederlandse democratische rechtsstaat uitstekend. Dat constateert tenminste het International...
  • Overheden blijken slechts beperkte controle te hebben over de effecten van veiligheids- en noodmaatregelen in het geval van terroristische maatregelen. Daarnaast zijn noodmaatregelen niet altijd de beste reactie op terroristische dreiging. Dat concludeert een onderzoeksteam van de Universiteit Utrecht onder leiding van hoogleraar publiek management Mirko Noordegraaf. Het team onderzoekt de specifieke verschillen van noodmaatregelen...
  • Het gebeurt niet vaak. Een vooraanstaand wetenschapper en een uitstekende journalist die samen een boek schrijven. Wie De achterkant van Nederland[1] leest, bekruipt het gevoel dat het vaker zou moeten gebeuren. Pieter Tops en Jan Tromp schreven een boek dat tegelijkertijd interessant, leesbaar en goed onderbouwd is. Een soort kleine antropologie en historie van de...
  • Publieke professionals worden in hun werk geconfronteerd met pogingen tot criminele beïnvloeding. Zo geven burgemeesters, vooral in de grotere gemeenten, aan dat zij met een crimineel oogmerk bedreigd zijn. Dat zegt bijna een kwart (24 procent) van de 225 ondervraagde burgemeesters. Bij de bedreigingen gaat het om (anonieme) uitingen. De genoemde bedreigingen met fysiek geweld...
  • Een onderschat thema
    Regelmatig worden scholen in Nederland geconfronteerd met plotselinge incidenten en soms zelfs ernstige calamiteiten. Voorbeelden zijn schiet- en steekincidenten, terreurdreiging en radicalisering, cybercrime (onder andere pestgedrag via internet), zedendelicten, fraude, integriteitsschending en ernstige ongevallen tijdens schoolreisjes (ramp op afstand). Het zijn tragische gebeurtenissen die veelal nog  beheersbaar zijn. Dat kan echter snel veranderen. Het schietdrama...