Onze samenleving bestaat uit talloze gemeenschappen: van dorpen, regio’s en verenigingen tot netwerken van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In al die gemeenschappen schuilt het vermogen om initiatief te nemen, problemen aan te pakken en verantwoordelijkheid te dragen voor de publieke zaak. Juist op lokaal en regionaal niveau ontstaat vaak de energie om maatschappelijke opgaven concreet te maken.
Beeld: VB
Maar die kracht komt niet vanzelf tot bloei. Voor overheden ligt er een belangrijke vraag: hoe sluit je aan bij maatschappelijk initiatief zonder het over te nemen? En hoe stuur je op samenwerking, wanneer de energie juist uit de gemeenschap zelf moet komen?
Van ambitie naar publieke waarde
Die vragen staan centraal in het NSOB-essay Verbeelding verbindt, geschreven door Georgina Kuipers, Gert Jan Geertjes, Quirine Ganzeboom, Tijs van de Vijver, Nancy Chin-A-Fat en Geerten Boogaard. In de traditie van de positieve bestuurskunde onderzochten zij niet wat er misgaat, maar juist wat werkt. Aan de hand van drie praktijkcases analyseerden zij welke ingrediënten bijdragen aan succesvolle gemeenschapskracht.
Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van de provincies Flevoland, Fryslân, Gelderland, Overijssel en Zuid-Holland. De auteurs keken naar het programma Ruimte voor de Vecht in het Overijsselse Vechtdal, Vereniging Circulair Fryslân in Friesland en Energy Island op Goeree-Overflakkee. In elk van deze voorbeelden zoeken overheden, inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners naar manieren om gezamenlijke ambities om te zetten in publieke waarde.
Pas wanneer mensen zich gezamenlijk een toekomst kunnen voorstellen, ontstaat er richting, energie en verbinding
Een belangrijke conclusie uit het essay is dat ruimtelijke identiteit en bestuurlijke realisatiekracht ertoe doen. Gemeenschappen bouwen voort op plekken die betekenis hebben: landschappen, regio’s, gedeelde geschiedenissen en gezamenlijke toekomstbeelden. Tegelijkertijd is er bestuurlijk vermogen nodig om initiatieven verder te brengen, belangen te verbinden en ideeën daadwerkelijk uitvoerbaar te maken.
Toch is er volgens de auteurs nog een derde, onmisbare factor: collectieve verbeelding. Pas wanneer mensen zich gezamenlijk een toekomst kunnen voorstellen, ontstaat er richting, energie en verbinding. Verbeelding maakt het mogelijk om voorbij afzonderlijke belangen te kijken en een gedeeld verhaal te ontwikkelen. Daarmee vormt zij een brug tussen maatschappelijk initiatief en bestuurlijk handelen.
Avond van de Bestuurskunde
Op 10 juni 2026 organiseert de Vereniging voor Bestuurskunde, samen met de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur en de betrokken provincies, een Avond van de Bestuurskunde over dit thema. Tijdens de bijeenkomst in het Provinciehuis Overijssel in Zwolle wordt het essay toegelicht en wordt onder leiding van prof. dr. Geerten Boogaard gereflecteerd op de betekenis van gemeenschapskracht voor het openbaar bestuur.
De avond biedt daarmee niet alleen een bespreking van een essay, maar vooral een uitnodiging om verder na te denken over de rol van overheid en bestuur in een samenleving waarin publieke waarde steeds vaker ontstaat in samenwerking met gemeenschappen.
Praktische informatie
De bijeenkomst vindt plaats op 10 juni 2026 van 18.00 tot 21.00 uur in het Provinciehuis Overijssel, Luttenbergstraat 2 in Zwolle. Het programma begint met een inloop en lichte vegetarische maaltijd, gevolgd door de inhoudelijke toelichting, reflectie en gesprek. Aanmelden kan hier.
Geef een reactie