Platform O bestaat tien jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum publiceren we een reeks artikelen waarin we de perspectieven van verschillende generaties tegenover elkaar zetten. In dit derde artikel gaan we naar de gemeente Gouda. Fayko van Heerwaarden (32), ten tijde van dit interview Themaregisseur Moderne Werkplek, nu teamleider IT bij WonenBreburg, en een van de finalisten van de Jonge Ambtenaar van het Jaar-verkiezing 2025, werkt samen met Nico Sijrier (54), strategisch informatiemanager op de IT-afdeling. Ze gebruiken het bekende computerspel Super Mario om een complexe IT-organisatieverandering toegankelijk te maken. Hoe gaan zij om met generatieverschillen?
Beeld: Shutterstock
Nico en Fayko zochten naar een thema dat verschillende generaties kon verbinden en zou aanspreken. Ze wilden iets waarmee ook oudere medewerkers, die minder digitaal vaardig zijn, zich konden identificeren. Ze kwamen uit bij Super Mario. Ze gebruikten de visuele stijl van de welbekende videogame in al hun communicatievormen: print, presentaties, digitale berichten, etcetera.
‘Elke generatie op de werkvloer herkent dat,’ zegt Fayko. Dat is precies ook de kracht van het ontwerp: ‘Het is herkenbaar en maakt een technisch onderwerp menselijk.’ Inhoudelijk gaat het om een pittige verandering: de overstap van een traditioneel naar een modern IT-systeem. Door die te koppelen aan een bekend spelpersonage wordt de drempel lager.
Vanaf het begin was duidelijk dat niet iedereen vanzelf mee zou gaan. ‘Nee, we kregen niet iedereen makkelijk mee, en dat wisten we ook,’ zegt Fayko. Mensen moeten stap voor stap worden meegenomen in wat er gaat gebeuren. Het thema helpt om te laten zien dat het niet om “weer een IT-project” gaat, maar om een nieuwe werkelijkheid waarin iedereen zijn eigen rol heeft.
Veranderen: van spannend tot vanzelfsprekend
Nico ziet duidelijke verschillen in hoe generaties naar de verandering kijken. Oudere collega’s vinden de overstap spannender. ‘Sommigen gaan binnen een paar jaar met pensioen en hebben eigenlijk niet zoveel zin meer om een nieuw systeem aan te leren. Het moet wel, maar de motivatie is begrijpelijkerwijs lager.’
Jonge collega’s, opgegroeid als smartphonegeneratie, pakkenverandering meestal sneller op
Jonge collega’s, opgegroeid als smartphonegeneratie, pakken de verandering meestal sneller op. Dit zorgt voor grote verschillen binnen een organisatie. ‘De één staat te springen, de ander vindt het heel spannend,’ zegt Nico.
Werkhoudingen: op kantoor of flexibeler
Als Nico zijn eigen generatie (Generatie X) typeert, noemt hij hen ‘harde werkers’. Ze zijn graag en vaak op kantoor, maar hechten ook waarde aan hun privéleven. Flexibel werken doen ze minder; de vaste werkplek geeft ritme en overzicht.
Fayko beschrijft zijn generatie anders. Hij werkt wisselende tijden: soms krijgt hij ’s avonds een idee en gaat dan nog even aan het werk. Hij en zijn generatiegenoten willen sneller resultaat. In overleggen zijn ze graag kort en to the point. Dat heeft voordelen, maar ook risico’s: afspraken zijn niet altijd scherp, verwachtingen blijven soms impliciet. ‘Dan wil je dat iemand een fiets bouwt, maar komt hij terug met een step,’ zegt hij.
Wat voor hem belangrijk is: goede sfeer op de werkvloer. Vriendschap en gezelligheid maken het werk beter en vormen een reden om net dat extra stapje te zetten.
Nico plaatst daar een tijdlijn naast. Toen hij begon, stond e-mail nog in de kinderschoenen en werkte men met vaste telefoons. Je was simpelweg niet altijd bereikbaar. Nu is dat anders. Daarom koos hij bewust voor een aparte werktelefoon, die hij in het weekend kan uitzetten. Zo bewaakt hij de grens tussen werk en privé in een tijd waarin alles doorloopt.
Tempo, risico en spanningsboog
Voor Fayko draait het in de verschillen tussen generaties om de balans tussen tempo en zorgvuldigheid. Zijn generatie is pragmatisch en gaat snel aan de slag: ‘We merken het wel als we onze kop stoten.’ Nico’s generatie zet eerder een stap terug, maakt een plan en denkt na over de risico’s.
Over de generatie onder hem (Gen Z) is Fayko uitgesproken: die heeft een nog kortere spanningsboog. Zelf vindt hij een film van drie uur nog prima; jongeren haken soms na een half uur af. Door technologische ontwikkelingen zijn mensen ongeduldiger geworden. Toch wil hij meegeven dat het vaak goed komt als je ergens gewoon in springt. Soms is het beter om te beginnen en al doende te leren, dan te lang te blijven schuiven.
Met meer ervaring zie je beter waar het mis kan gaan
Nico herkent de voorzichtigheid van zijn eigen generatie. Met meer ervaring zie je beter waar het mis kan gaan. Je stuurt geen organisatie van duizend medewerkers zomaar een bepaalde kant op; je denkt na, onderzoekt en plant. Maar dat kan ook verlammend werken. ‘Daardoor bewegen we soms helemaal niet meer,’ zegt hij.
Juist daarom waardeert Nico de onbevangenheid van jongere collega’s. Hij geeft lachend aan dat zijn generatie weliswaar soms waarschuwt tegen gewaagde acties, maar stiekem toch hoopt dat zij die vrije geest behouden. Zijn advies: luister bij deze waarschuwing niet alleen naar de letterlijke woorden, maar ook naar de ondertoon. Daar zit ervaring achter. Door te vragen naar het ‘waarom’ van iemands mening, ontstaat een gesprek waar beide generaties van leren.
Taal en aanspreken: van ‘Yo bro’ tot Goudse waarden
Dat generaties elkaar soms niet helemaal begrijpen, zie je terug in taal en aanspreekstijl. Fayko vertelt over een stagiair van 18 die zich ziek meldde met: Yo bro, ik ben ziek vandaag. Hij kan erom lachen, maar realiseert zich dat anderen zich eraan kunnen storen.
Nico vindt het prima zolang het om een 18-jarige gaat. Maar als iemand op zijn 38ste nog steeds zo communiceert, stelt hij vragen. Voor hem is taal ook leeftijdsgebonden: de stagiair zit midden in een jongerencultuur. Dat maakt de werkvloer kleurrijk, maar levert soms ook wrijving op.
Fayko ziet dat de generatie van Nico formeler is in het aanspreken van elkaar. Jongere collega’s zijn informeler en directer. Dat kan botsen, maar is ook een kans, want als je elkaars stijl kent, kun je er rekening mee houden.
Of elkaar aanspreken lastiger is voor bepaalde generaties, hangt volgens Nico vooral af van vertrouwen. Hoe veilig is je werkplek? In Gouda is daar veel aandacht voor. De Goudse waarde Samen, maar ook eigenzinnig vat dat goed samen: je mag je geluid laten horen, maar moet het ook kunnen loslaten als de groep anders beslist. In elke organisatie leven verschillende meningen; de kunst is om elkaar in waarde te laten en geen dingen te doen die je niet kunt verenigen met je functie.
Generaties samenbrengen
Gevraagd naar wat de gemeente kan doen om de samenwerking tussen generaties te versterken, zijn Nico en Fayko duidelijk: breng generaties bewust samen. ‘Zorg dat je niet alleen in je eigen bubbel blijft zitten,’ zegt Fayko.
Nico sluit zich daarbij aan. Hij pleit ervoor om gesprekken zoals dit vaker te organiseren. Jongeren krijgen terecht veel aandacht in het licht van vergrijzing, maar hij wijst namens Pittig Belegen (organisatie voor ervaren werknemers) ook op de waarde van de “grijze muizen”: ervaren collega’s die zorgen voor continuïteit en balans. ‘Het dialoog voeren, daar zouden we echt meer mee kunnen doen,’ zegt hij. Alleen door het gesprek te blijven voeren, worden verschillen een bron van ontwikkeling en vernieuwing in plaats van een bron van spanning en frictie.
Geef een reactie