‘Naming and shaming’? Omgaan met overtredingen tijdens corona

Special State of Science

Judith van Erp, hoogleraar Regulatory governance bij Bestuurs- en Organisatiewetenschap, Universiteit Utrecht, bespreekt de wijzen waarop we als samenleving omgaan met overtredingen, met nadruk op de huidige coronaperiode.

De Vereniging voor Bestuurskunde (VB) brengt een serie video’s uit, genaamd Special State of Science. In deze video’s gaan hoogleraren bestuurskunde in op de lessen die we kunnen trekken uit de Covid-19-crisis.

Zij gaat vooral in op ‘naming & shaming’: het publiek identificeren van een persoon of organisatie die een sociale norm overtreedt, waardoor schaamte ontstaat en hopelijk verbeterd gedrag. Denk aan burgers met een taakstraf in Nederland die een oranje hesje dragen met de tekst “Ik werk voor de samenleving” , als modern boetekleed. Naming & shaming in tijden van corona komt niet zo veel voor, zeker niet in Nederland en door de Nederlandse overheid, maar toch zijn er voorbeelden: Adidas en Booking die staatssteun aanvroegen; shaming groepen op social media; de polonaise in een Brabants café. Zulke naming & shaming kan heel effectief zijn, mede in vergelijking met andere manieren van het bestraffen van overtredingen, zoals boetes. Dat wordt mede veroorzaakt doordat het publiek tonen van overtreders niet alleen over de overtreder gaat, maar ook over ons. Het kan normbevestigend werken: het onderstreept wat goed en fout is, en versterkt sociale banden. Zeker in tijden van onzekerheid, fragmentatie en individualisme lijkt dat misschien waardevol. Maar naming & shaming heeft een donkere kant. Het is al snel stigmatiserend en discriminatoir. Het is lastig te voorspellen hoe zwaar het uitpakt en of de straf proportioneel is. Dat kan vergaande effecten hebben, vooral als personen aan de schandpaal worden genageld. Verder is er het risico van vigilantisme, eigenrichting, en van willekeur. Toch maar oppassen dus.

*Zie OMOOC.nl voor colleges en webinars in tijden van de coronacrisis en de website van de Vereniging voor Bestuurskunde voor meer informatie over de Special State of Science reeks.

Vond je dit artikel interessant? Lees alle artikelen van: platform O
Deel dit artikel

Er zijn nog geen reacties op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*