Pandemie als wake-up call voor de onderwijssector


Onderwijsinstellingen missen regie tijdens de coronacrisis en moeten veelal handelen naar bevind van zaken. De ventilatieproblematiek is daarvan een sprekend voorbeeld. Scholen ontvangen richtlijnen van diverse instanties zoals de gemeente, de GGD, het RIVM, het ministerie van OCW en de onderwijskoepelorganisaties. Richtlijnen die veelal tegenstrijdig zijn en dat maakt het er niet gemakkelijker op. Het kan zelfs tot onzorgvuldig handelen leiden. Scholen hebben baat bij een herkenbaar aanspreekpunt die hen professioneel ondersteunt in de voorbereiding op en tijdens complexe rampen- en crisissituaties.

De meeste scholen in het primair, voortgezet, middelbaar en hoger onderwijs hebben wel plannen en protocollen voor de bedrijfshulpverleningsorganisatie (brand, bommelding) en voor sociale veiligheid (pestgedrag, suïcide e.d.). Deze plannen bieden echter onvoldoende basis voor complexe crisisscenario’s, zoals een pandemie. Verder staat crisisbeheersing nog onvoldoende op de bestuurlijke agenda en schiet de kennis van verantwoordelijke functionarissen te kort. Ook wordt er nog te weinig samengewerkt met hulpdiensten en het openbaar bestuur. Een kwaliteitsimpuls is absoluut noodzakelijk.

‘Scholen moeten op basis van risicoanalyses professionele crisisplannen opstellen’

Het zijn bij uitstek de Veiligheidsregio’s die de scholen hierbij kunnen helpen. De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor het integrale proces van rampenbestrijding en crisisbeheersing en dient zich daarbij te richten op de (beperkt) kwetsbare objecten in haar gezagsgebied, waaronder de scholen. De veiligheidsregio’s dienen als ketenregisseur op te treden zoals ze dat ook doen voor de zorginstellingen. Daarnaast zou het ministerie van OCW als les uit deze pandemie veel scherpere kaders en beleidsuitgangspunten moeten formuleren aan de hand waarvan scholen zich beter voorbereiden op crises. Het ministerie van OCW kan zich spiegelen aan het ministerie van VWS, dat al in 2008 een versterkingsprogramma crisisbeheersing voor zorginstellingen is gestart, daar structurele gelden voor vrijmaakt en dat inmiddels zijn vruchten ruimschoots heeft afgeworpen.

Scholen zijn te allen tijde verantwoordelijk voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs in een zo veilig mogelijke omgeving. Scholen zullen idealiter op basis van risicoanalyses professionele crisisplannen moeten opstellen. Deze plannen moeten afgestemd zijn op de crisisplannen van de betreffende Veiligheidsregio. In dat crisisplan worden praktische zaken beschreven ten aanzien van onder andere alarmering, opschaling, leiding en coördinatie, informatiemanagement, crisiscommunicatie en nazorg. Verder dienen scholen een netwerk te onderhouden met hun publieke en private veiligheid partners. En tijdens een crisis dient er snel een crisisteam te worden samengesteld dat onder stressvolle omstandigheden als een geoliede machine moet acteren. De deskundigheid van de leden in dat crisisteam moet worden geborgd met specifieke opleidingen, trainingen en oefeningen.

Crisisbeheersing in het onderwijs doe je er niet zomaar even bij en iets dat je zelden doet, doe je zelden goed. Het is tijd voor een wake-up call. De coronacrisis heeft onmiskenbaar aangetoond hoe belangrijk dit is. Onderwijssector, ministerie van OCW en Veiligheidsregio’s: aarzel niet, wees proactief en verbeter uw crisismanagement aan de hand van de recent geleerde lessen. De leerlingen, leerkrachten en ouders rekenen op u!

Vond je dit artikel interessant? Lees alle artikelen van: Gert-Jan Ludden
Deel dit artikel

Er zijn nog geen reacties op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*